أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

305

آثار الباقيه ( فارسى )

منتقل بر عرب گواه آورد و بنابر حساب او هيجدهمين درجه و بيست و هفتمين دقيقه برج حوت كه تا پايان برج يازده درجه و سى دقيقه كم دارد و چون حساب شود ششصد و نود و سه دقيقه مىشود و از اينرو حكم كرد كه به اندازه دقائق درجات مذكور دولت اسلام پايدار است و از قرآن جميع حروف مقطعه را كه در آغاز سور است مانند الم ، المص ، الر را بيرون آورده مكررات اين حروف را حذف كرد و بقيه را با حساب جمل حساب كرده نيز ششصد و نود و سه سال شد و آنان كه اميد داشتند دولت و حكومت از عرب برگردد و كيش اسلام مبدل شود از او پيروى كردند و اين مرد در دل و جان مردمان ضعيف النفس و ساده‌لوح ، اوهام با طله‌اى كاشت و اين گونه مردم نينديشيدند كه عقيده احمد بن طيب عقيده همه منجمان نيست و اگر كار او را درست مىدانستند ارصاد را ترك كرده يكسره پى كشف رموزى ميرفتند كه انبيا گفته‌اند تا جاى درجات و دقايق مواضع كواكب را بشناسند و پيغمبر ما مردم را از قيام قيامت ترسانيده و گفته است دين او بر همه دينها چيره مىشود و حكومت در عرب تا صبح روز واپسين متصل خواهد ماند « 1 » و نيز فرموده كه او خاتم

--> احكام نجوم بنگريد : « مبتز چيست - مبتز چيره بود و بر دو گونه آيد يكى مطلق و اين آنست كه قويترين كوكبى باشد اندر وقت و بسيارترين شهادتها اندر جاى خويش بفلك و ستارگان و حالهايى كه از افق اوفتد و ديگر گونه مقيد بود و اين آنست كه هم قوى و خوب حال بود و شهادتهاى او بر يك چيزى باشد از آن چيزها كه اندر دوازده خانه‌اند » . مجدا بيرونى مىگويد : « و اما مبتز هر خانه‌ئى كوكبى باشد كى شهادتش اندر آن خانه بسيارتر بوذ پس مبتزى او را غلبه بوذفاما مبتز مطلق آنست كه اندر مولد يا تحويل سالش مستولى باشد به بسيارى شهادتش اندر طالع و خداوندش و اندر پنج هيلاج » . اين اصطلاحات همه مربوط به احكام نجوم است كه نزد خود بيرونى جزء خرافات بوده و مىتوانيد به بيست باب ملامظفر و بيست فصل خواجه و كتب ديگر مراجعه فرماييد با آنكه در اين كارها سودى نيست و مرا امانت در ترجمه به نقل اين سخنان واداشته است . ( 1 ) - از اينجا دانسته مىشود كه مردم ايران مانند مسلمانان ديگر عقيده داشته‌اند خلافت در عرب همواره باقى خواهد ماند و باور نمىكردند روزى اين دستگاه برچيده